Zdolność. Termin popularny w dyskusjach o Elmie. Właściwość, którą na pół podziwiamy, a na pół się boimy. Cenna cecha, którą posiada tylko szczęśliwa grupa elity. Ale czy ją rozumiemy? To ciekawe – czy wiemy, czemu niektórzy gracze mają więcej zdolności od innych? By na to odpowiedzieć, trzeba wiedzieć, czym jest w swej naturze zdolność. Co składa się na zdolność? Czy jest na nią równanie; czy da się ją do jakiegoś stopnia wyliczyć? Czy w ogóle kiedykolwiek zostanie opisana jako coś innego niż zdolność?

Zanim zdołamy wyjaśnić zdolność, warto ją pobieżnie opisać, dla precyzji wypowiedzi. W istocie są dwa sposoby, w jakie gracz może osiągnąć coś w Elmie – dzięki zdolnościom lub poprzez hoyling. Ci, którzy mają zdolności, mogą wymyślać i wykonywać skomplikowane style względnie łatwo; ci, którzy hoylują, potrzebują dużo dłuższego czasu gry. Pięknie ilustruje to przykład TorInge’a – podczas gdy wielu kuskich grają internale bardzo intensywnie przez kilka lat i nie mogą osiągnąć totali 37-minutowych*, TorInge uczynił to w mniej niż jeden dzień. Z powodów, których być może nigdy nie poznamy, jego jedność i zdecydowanie w kierowaniu motorem są tak o wiele lepsze niż u innych graczy, że nie musi próbować zbyt wiele razy, by wykonać nawet najtrudniejsze style (np. bounce na Serpents Tale, Bowling). Innym ciekawym przykładem jest rekord świata Zweqa na Tagu z tabeli #188, który pojechał w około 15 minut. Nie są to zwykłe osiągnięcia i zazwyczaj nie dokonują ich zwykli ludzie. Ludzi ze zdolnościami jest kilku.

Możemy teraz zająć się samą naturą umiejętności. Jeżeli zgadzamy się, a tak wynika z powyższego wstępu, iż zdolność naprawdę jest rozpoznawalną istotą, musimy uzgodnić, czy istnieje ona w sferze mentalnej czy fizycznej, albo w obu.

Zdolność zjawiskiem umysłowym – czy zdolności leżą w umyśle? Czy chodzi o to, że obdarzeni nimi gracze lepiej myślą, analizują, wybierają, rozumują i analizują swe ruchy umysłem? Czy ich umiejętności to wynik efektywniejszego myślenia i reagowania na to, co im się wydaje? Czy może nawet są bardziej inteligentni? Nie jest to zbyt dobre pytanie, bo można sporo debatować nad tym, czym właściwie jest inteligencja. Na przykład David Beckham jest przez wielu uważany za osobę o małym intelekcie, ale w krytycznych momentach jego umysł potrafi przewidzieć najlepszy układ czynności wymagany, by strzelić z wolnego. Może zdolności do Elmy polegają na tym samym. Może istnieć jakiś byt umysłowy związany z inteligencją, który pozwala niektórym ludziom przewidzieć najlepszy układ klawiszy do naciśnięcia w ważnych momentach – podczas spadania na platformę do bounca na Serpents Tale, podczas podejścia do bounca na Labirynth Pro, podczas zbierania jabłka grawitacyjnego na Bowling i tak dalej. Możliwe, że tak jest, powiedziałbym nawet, że jest to poparte statystykami (o ile to w ogóle czegoś dowodzi) – w sensie, że zwykłe modele dystrybucji pokazują, że niewielu jest ludzi z bardzo wysoką inteligencją, a z fragmentu powyżej dowiedzieliśmy się, że tak samo rzecz się ma z ilością ludzi z dużymi zdolnościami do Elmy.

Zdolność zjawiskiem cielesnym – czy zdolności związane są z ciałem? Może mechanizmy mózgu nie mają nic do rzeczy, a przyczyn tego, że najlepsi gracze są tacy dobrzy, trzeba szukać w ich palcach, oczach i mięśniach. W sporcie popularnym terminem jest “koordynacja ręki i oka”, oznaczająca po prostu zdolność danej osoby do kontrolowania ruchów ręki w połączeniu z okiem. Zdecydowanie wydaje się to związane z Elmą. Ponieważ Elmę odbieramy z ekranu, z definicji zmysłem odpowiedzialnym za odbiór są tylko oczy. Jednak gramy rękami, poprzez klawiaturę. Musi więc istnieć stała interakcja między zmysłem wzroku i wynikającymi działaniami wykonywanymi naszymi dłońmi. Zawiłe szczegóły tej interakcji, które najprawdopodobniej wiążą się z centralnym układem nerwowym, nie dotyczą problemu; dotyczy go natomiast fakt, że z pewnością istnieje ona w sferze fizycznej. Niektórzy mogą po prostu mieć bardziej wyćwiczoną koordynację ręka-oko, a umysł nie ma wpływu na ten proces.

Wygląda na to, że istnieją bardzo przekonujące argumenty zarówno dla teorii umysłu, jak i ciała. Wydaje się, iż zdolności leżą zarówno w sferze umysłowej, jak i fizycznej. Odważny i szokujący, ale cudownie fascynujący wniosek jest taki, że ludzie dobrzy w hoylowaniu uzdolnieni są w sensie bardziej fizycznym niż mentalnym. Dużo ćwicząc i powtarzając ruchy, umieją starannie wyćwiczyć palce, by nauczyć się naciskać właściwe klawisze w celu wykonania triku lub stylu. Nie korzystają jednak w czasie gry z umysłu – nie umieją dostosować się dobrze do nowych sytuacji. Jeśli wcisną zły klawisz, nie umieją się zebrać i najprawdopodobniej zginą. Ich „modus operandi” polega po prostu na ciągłym próbowaniu pewnego zestawu przycisków, aż się uda. I odwrotnie, ci, którzy nie muszą hoylować, a posiadają umiejętności, są zdolni zarówno w sensie fizycznym, jak i umysłowym. Nie potrzeba im przerobionych już okoliczności i długich treningów, by wykonać manewr – ich umysł szybko ocenia właściwą kombinację klawiszy wymaganą, by przeżyć albo zebrać jabłko, albo zrobić bounca pod właściwym kątem itd. Dzięki tej przewadze intelektualnej potrzebują o wiele mniej prób, by osiągnąć świetne wyniki.

Pozostaje tylko zadać najważniejsze pytanie. Uzdolnieni gracze istnieją, tego jesteśmy pewni. Zgadzamy się też, że pewne właściwości, związane z umysłem lub ciałem, powodują, że są lepsi od innych. Nie ma wątpliwości, że jeśli chodzi o Elmę, jestem gorszy od TorInge’a. Czy można tę wyższość przetransponować na inne dziedziny życia? TorInge jest bez wątpienia bardzo uzdolnionym graczem, wirtuozem, nawet dziwakiem. Na pewno nie odnosi się to tylko i wyłącznie do jego gry w Elmę. Cokolwiek w jego osobie daje mu te zdolności, musi dawać mu przewagę nad innymi w innych dziedzinach życia, jestem o tym przekonany. Wyższość uzdolnionych graczy musi wykraczać poza granice Elmy. Ich umysły i ciała są zdolne do osiągnięć równie wielkich, co ich totale w Elmie, wygrane battle i wyniki w World Cupach, ale (z całym szacunkiem do Elmy) bardziej użytecznych, i wierzę, że mogą wykorzystać swe umiejętności ze świetnym skutkiem w bardziej produktywnych sferach życia.
 

Alex aka Sierra, 31 sierpnia 2005

Notabene: Przepraszam, że artykuł jest tak krótki, zdaję sobie też sprawę, że do wyciągnięcia w pełni przekonującego wniosku trzeba by znacznie bardziej zagłębić się w temat. Wiem również, że w moich argumentach było wiele spekulacji i ekstrapolacji, i że widać w pewnym stopniu subiektywność. Pomimo tego mam nadzieję, że dostarczyłem interesującej lektury :S

Artykuł w oryginale znajduje się tutaj

------------------------------------------------------------------------------------------------------------
* DOSKONALE wiem, że niepoprawne jest wyrażenie „37-minutowych”. Nie po to jestem guru ortografii, żeby tego nie wiedzieć :D Ale naprawdę, żeby napisać poprawnie, musiałbym tam wstawić „trzydziestosiedmiominutowych”, co, niestety, nie wygląda zbyt czytelnie. Wszyscy, którzy choć trochę przejmują się ortografią – wybaczcie.